นี่คือคำถามแรกที่ได้ยินเกือบทุกครั้งเมื่อลูกค้ารู้ว่ารถที่มารับเป็นรถไฟฟ้า และเป็นคำถามที่สมเหตุสมผล เพราะไม่มีใครอยากติดอยู่กลางดอยกับครอบครัว

คำตอบสั้น ๆ คือไม่ แต่เหตุผลที่ไม่นั้นสำคัญกว่าคำตอบ

ดูตัวเลขระยะทางจริงก่อน

ระยะทางไป-กลับของเส้นทางที่ให้บริการอยู่เป็นแบบนี้

เส้นทางระยะทางไป-กลับโดยประมาณ
สนามบิน–เมืองเก่า12 กม.
ดอยสุเทพ–ภูพิงค์35 กม.
แม่กำปอง–น้ำพุร้อน92 กม.
ดอยอินทนนท์200 กม.
ปาย270 กม.
เชียงราย–วัดร่องขุ่น380 กม.

เส้นทางที่ไกลที่สุดคือเชียงรายที่ 380 กิโลเมตร ซึ่งยังอยู่ในระยะที่ชาร์จเต็มหนึ่งครั้งวิ่งได้ รถถูกชาร์จเต็มทุกคืนก่อนวันเดินทาง ไม่ใช่ชาร์จตอนเช้าก่อนออก

ขึ้นดอยกินไฟ แต่ลงดอยได้คืน

เรื่องที่คนไม่ค่อยรู้คือ รถไฟฟ้าได้พลังงานคืนตอนลงเขา ระบบเบรกจะเปลี่ยนแรงจากการชะลอกลับไปเป็นไฟเก็บในแบตเตอรี่

หมายความว่าขาขึ้นดอยอินทนนท์ที่ใช้พลังงานมากกว่าทางราบ จะถูกชดเชยกลับมาส่วนหนึ่งในขาลง ผลรวมทั้งวันจึงไม่ได้แย่อย่างที่หลายคนคิด และนี่เป็นข้อได้เปรียบที่รถน้ำมันไม่มี เพราะรถน้ำมันตอนลงเขาก็ยังกินน้ำมันอยู่ดี

ข้อได้เปรียบที่รู้สึกได้จริงบนทางภูเขา

ไม่กระตุกตอนไต่ทางชัน รถไฟฟ้าไม่มีการเปลี่ยนเกียร์ แรงมาต่อเนื่องสม่ำเสมอ สำหรับผู้โดยสารที่เมารถง่าย ความต่างตรงนี้ชัดมากบนทางโค้งขึ้นดอยที่รถน้ำมันต้องเปลี่ยนเกียร์ไปมา

ไม่มีกลิ่นน้ำมันและควัน โดยเฉพาะตอนติดอยู่หลังรถบรรทุกบนทางขึ้นดอย

จอดรอแล้วแอร์ยังเย็น ระหว่างที่คุณเดินชมวัดหรือเดินขึ้นจุดชมวิว รถจอดรออยู่ได้โดยไม่ต้องติดเครื่องยนต์ พอกลับมาถึงรถ ในรถเย็นแล้ว ไม่ใช่ร้อนอบเหมือนรถที่ดับเครื่องทิ้งไว้กลางแดด

เงียบ บนถนนภูเขาที่วิวสวย การได้ยินเสียงข้างนอกแทนเสียงเครื่องยนต์เป็นคนละประสบการณ์

ข้อจำกัดที่มีจริงและไม่ปิดบัง

จุดชาร์จในตัวเมืองเชียงใหม่มีพอสมควร แต่พอออกนอกเมืองไปทางดอยหรือไปเชียงราย จุดชาร์จจะห่างกันมากขึ้น นี่เป็นข้อจำกัดจริงของโครงสร้างพื้นฐาน ไม่ใช่ของตัวรถ

วิธีจัดการคือวางแผนพลังงานตั้งแต่ก่อนออก ไม่ใช่แก้ปัญหาระหว่างทาง ทริปไกลอย่างเชียงรายจะถูกวางเส้นทางโดยรู้ตำแหน่งจุดชาร์จไว้ล่วงหน้า และถ้าแผนของวันนั้นเปลี่ยนไปมากจนกระทบเรื่องพลังงาน จะบอกกันตรง ๆ ตั้งแต่ตอนคุยกัน ไม่ใช่ปล่อยให้ไปเจอหน้างาน

ในทางปฏิบัติ ทริปเต็มวันทั่วไปแทบไม่ต้องแวะชาร์จระหว่างทางเลย เพราะระยะทางทั้งวันอยู่ในพิสัยที่ชาร์จเต็มครั้งเดียวรับได้

แล้วราคาต่างจากรถน้ำมันไหม

ไม่ต่าง ราคาที่แจ้งคือราคาเดียวกันไม่ว่าจะเป็นรถแบบไหน ดอยอินทนนท์เต็มวัน 3,500 บาท และเชียงรายเต็มวัน 4,800 บาท ซึ่งรวมค่าพลังงานอยู่แล้ว

ค่าไฟที่ถูกกว่าน้ำมันเป็นเรื่องของฝั่งผู้ให้บริการ ไม่ใช่สิ่งที่ผลักภาระหรือคิดเพิ่มกับผู้โดยสาร สิ่งที่ผู้โดยสารได้คือการนั่งที่นิ่งกว่าและเงียบกว่าในราคาเท่าเดิม